Skarby i zbiory sztuki mają w historii Lipska szczególne znaczenie. Z jednej strony instytucje miejskie i Uniwersytet już od dawna przejęły pieczę nad tematycznymi zbiorami naukowymi, z drugiej strony, niektórzy mieszkańcy Lipska przekazali część lub całość swych prywatnych zbiorów społeczeństwu.

W ten sposób powstała na przykład Biblioteka Miejska, do której przynależy jedna z najstarszych bibliotek muzycznych Niemiec.

W Starym Ratuszu przy Rynku i w nowym budynku w zaułku Böttchergäßchen ma swoją siedzibę ""Muzeum Historii Miasta (Stadtgeschichtliches Museum)"". Oprócz ekspozycji stałych o historii Lipska, można tam regularnie oglądać specjalne wystawy tematyczne. W skład Muzeum Historii Miasta wchodzą również ""Pomnik Bitwy Narodów"", ""FORUM 1813"" jako muzeum poświęcone Bitwie Narodów, Muzeum Kawy ""(Das Museum zum Arabischen Coffe Baum)"", ""Dom Schillera (Schillerhaus)"" w dzielnicy Lipska Gohlis, ""Muzeum Sportu (Sportmuseum)"" i ""Archiwum Ruchu Obywatelskiego w Lipsku (Archiv Bürgerbewegung Leipzig e.V)

""Muzeum Sztuk Pięknych (Museum der bildenden Künste)"" zostało założone w roku 1837 przez Lipskie Stowarzyszenie Artystów. Dzięki fundacjom i hojnym miłośnikom sztuki można było zgromadzić zbiory dzieł sztuki, które dziś liczą 2.700 obrazów (od późnego średniowiecza po współczesność), 750 rzeźb i ponad 55.000 rysunków, druków i grafik. Unikalną jest bogata kolekcja obrazów Cranacha. Sztuka współczesna pokazywana jest w wielkiej sali. W grudniu roku 2004 zostanie oddany do użytku nowy budynek muzeum przy ulicy Katharinenstraße.

Sztukę współczesną można też podziwiać na ekspozycjach w ""Galerii Sztuki Współczesnej (Galerie für Zeitgenössische Kunst)"".

""Muzeum Przyrodnicze (Naturkundemuseum)"", istniejące od ponad 90 lat, poświęca się specjalnym ekspozycjom, zwłaszcza tematom obejmującym relacje człowiek-przyroda i ekologię.

Życiu i twórczości wielkiego kompozytora i długoletniego dyrektora muzycznego miasta Lipska, Johanna Sebastiana Bacha, poświęcona jest ekspozycja Archiwum Bachowskiego w ""Muzeum Bacha (Bachmuseum)"" na dziedzińcu kościoła Św. Tomasza.

W odrestaurowanym wiernie ""Domu Mendelssohna"", w którym żył i zmarł najsławniejszy kompozytor swej epoki, przedstawiono Felixa Mendelssohna-Bartholdyego jako pierwszego nowoczesnego dyrygenta i pomysłowego reformatora życia muzycznego w Lipsku.
Nieco historii muzyki i miasta można przeżyć także w ""Domu Schumanna (Schumann-Haus)"", w którym Robert i Clara Schumann żyli przez cztery pierwsze lata po ślubie.

Stałe wystawy z eksponatami ze zbiorów Uniwersytetu oraz Wyższej Szkoły Techniki, Gospodarki i Kultury można oglądać w ""Muzeum Egipskim (Ägyptisches Museum)"" przy ulicy Burgstraße i w ""Muzeum Antyków i Muzeum Automatów (Antikenmuseum und Automatikmuseum)"" w Starej Szkole Św. Mikołaja.

W kompleksie muzeum Grassimuseum przy placu Johannisplatz, obok uniwersyteckiego ""Muzeum Instrumentów Muzycznych"" posiadającym 5.000 eksponatów z pięciu stuleci i należącego do najsławniejszych tego rodzaju w świecie, mają swoją siedzibę także dwa inne muzea. ""Muzeum Etnograficzne (Museum für Völkerkunde)"", istniejące od ponad 125 lat, posiada nie tylko duże zbiory, ale wnosi również wkład w badania naukowe i porozumienie między narodami. W roku 1874 powstało ""Muzeum Rzemiosła Artystycznego (Museum für Kunsthandwerk)"", które stało się w latach dwudziestych bieżącego wieku – w połączeniu z Targami – ważną instytucją w dziedzinie sztuki stosowanej. Obecnie Muzeum Grassi jest rekonstruowane, a trzy wymienione powyżej muzea umieszczone zostały w zastępczych lokalizacjach w centrum miasta.

Obiekty, o znaczeniu historyczno-kulturalnym, z epoki przemysłowej miasta Lipska można zobaczyć w stałej ekspozycji w ""GaraGe"", Młodzieżowym Centrum Technologicznym. Historyczne techniki druku są starannie pielęgnowane w ""Warsztatach i w Muzeum Sztuki Drukarskiej (Werkstätten und Museum für Druckkunst)"" w dzielnicy Plagwitz.

Najnowsza historia zapiera dech, gdy zwiedza się ""Muzeum Pamięci Narodowej w "Okrągłym Narożniku" (Gedenkstätte Museum in der "Runden Ecke)"". W budynku, w którym miała swą siedzibę wojewódzka komenda Służby Bezpieczeństwa NRD, znalazła swe miejsce stała ekspozycja "STASI – władza i banalność".

Niezwykle interesująca jest wystawa prezentowana w ""Forum Historii Najnowszej Lipsk (Zeitgeschichtlichen Forum Leipzig)"". W poruszający sposób prezentowana jest publiczności historia sowieckiej strefy okupacyjnej, czasów NRD oraz rozwoju sytuacji po roku 1989.

O różnorodności lipskiego krajobrazu muzealnego świadczą także takie muzea, jak ""Niemieckie Muzeum Książki i Pisma (Deutsches Buch- und Schriftmuseum der Deutschen Bücherei)"", ""Niemieckie Muzeum Ogródków Działkowych (Deutsches Kleingärtnermuseum)"", ""Muzeum Fotografii (Fotomuseum)"", ""historyczna zajezdnia tramwajowa w dzielnicy Möckern (Historischer Straßenbahnbahnhof Leipzig-Möckern)"", ""Muzeum Bitwy Narodów 1813 (Memorialmuseum Völkerschlacht 1813)"", ""Saksońskie Muzeum Aptekarstwa (Sächsisches Apothekenmuseum)"", ""Brama Dölitz (Torhaus Dölitz)"" czy ""Muzeum Szkolnictwa (Schulmuseum)"".

Jeśli życzysz sobie bezpośredniego dostępu do lipskich muzeów, kliknij tutaj (po angielsku).